Mae ymgyrch y glowyr yn dechrau niweidio pobl. Neithiwr yn un o gymoedd glofaol Asturias, bu brwydr hir rhwng yr heddlu ‘anti-disturbios’ a’r glowyr ar yr A-66, y draffordd sy’n croesi’r mynyddoedd rhwng Asturias a chanol Sbaen, yn ymyl tref Pola de Lena. Roedd y glowyr, fel arfer, yn tanio voladores, rocedi sydd yn rhan arferol o fiestas yr haf.
Gadawyd gwraig a merch ifanc â mân anafiadau ar ôl brwydr a aeth ymlaen tan oriau mân y bore. A heddiw mae’r ddwy ochr yn gwynebu ei gilydd eto wrth y fynedfa i Bwll Santiago. A dyw agwedd y llywodraeth tuag at y toriadau ddim wedi newid o gwbl.
Nid brwydr mwyach, felly, ond rhyfel. Mewn rhyfel fe fydd pobl ar yr ochrau yn cael eu hanafu – neu’u lladd. Fe allwn i siarad am foeseg y peth: ydy e’n iawn i beryglu pobl eraill er mwyn ennill dy ryfel di? Fe allwn i siarad am drosedd a charchar. Neu ofyn a oes pwynt gwneud unrhyw beth i wrthwynebu’r llywodraeth achos mynd yn eu blaen y byddan nhw.
Ond dwi ddim yn mynd i wneud hynny heb atgoffa’r byd bod y polisi hwn yn mynd i ladd trefi, lladd cymoedd cyfan, diboblogi ardaloedd a gyrru mwy o deuluoedd i fyw mewn tlodi.