Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ionawr 13, 2011

Adref Adref, Blant Swdan

Amser heddiw i adrodd un o’r hanesion rhyfedd hynny sydd, ond am un manylyn bach, yn berffaith am gyfer ffilm fawr nesaf Hollywood. Go brin y bydd neb wedi gweld na chlwyed siw na miw o’r stori yma yn y cyfryngau Cymreig/Prydeinig. Beth sydd yn hysbys mae’n siŵr yw bod pobl De Swdan wrthi’n pleidleisio i dorri oddi wrth y Gogledd a chreu cenedl newydd. Mae’r gwahaniaethau diwylliannol, economaidd a chrefyddol rhwng y ddwy ardal yn ddwfn, a’r rhyfel cartref (diwethaf) ond wedi gorffen yn 2002.

Mae’r stori’n mynd â ni nôl i ddechrau’r 80au, i ddechrau’r rhfyel hwnnw. Yr SPLA (Byddin Rhyddid Pobl Swdan) oedd yn ymladd dros ryddid y De, ac yn tueddu tuag at Farcsaeth (neu’n cymryd mantais o’r ffaith bod gwledydd Marcsaidd cyfagos yn barod i’w helpu nhw yn erbyn Khartoum). Ychydig dros y ffin yn Ethiopia, gwladwriaeth ar fodel y Sofiet, yr oedd gwersylloedd hyfforddi milwyr yr SLPA, ac yno yr anfonwyd miloedd o fechgyn (a rhai merched) i ddsygu crefft y milwr o dan hyfforddwyr o Cwba. [Rwy’n dewis ei sillafu ‘Cwba’ oherwydd dyna’r ynganiad brodorol. Sillafu Cymraeg ar ynganiad Saesneg yw ‘Ciwba’.]

Beth bynnag, roedd rhai o’r bechgyn yn ifanc iawn, 12 neu 13 oed, ac yn lle dysgu lladd, fe’u hanfonwyd i Cuba i fynd i’r ysgol uwchradd ac yna i’w hyfforddi fel meddygon. Dwy flynedd wedyn, aeth grŵp mawr arall i ddilyn yr un trywydd – 600 i gyd. A dyna lle buon nhw am 20 mlynedd, oherwydd nad oedd yn bosib mynd adref yn ystod y rhyfel.  Pan arwyddwyd y gytundeb heddwch, daeth eu hamser. Mae amryw wedi bod yn Kenya ers dwy flynedd a mwy yn dod i arfer ag Affrig unwaith eto, a nawr mae nhw yn Juba, prifddinas De Swdan. Nid meddygon yn unig, chwaith, ond peirianwyr ac economegwyr. Dynion a menywod sydd yn awr yn 40 oed ac yn barod i wneud popeth dros eu hen wlad newydd.

Y Jubanos maen nhw’n galw nhw. Pob hwyl iddynt!

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: