Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Medi 7, 2011

Addysg Ddwyieithog

Dadlau mawr yn Catalunya ynglŷn ag addysg ddwyieithog, ac yn arbennig yr iaith sy’n cael ei defnyddio fel cyfrwng dysgu. Mae llywodraeth Catalunya, y Generalitat , lle mae cenedlaetholwyr adain-dde y CiU yn rheoli, wedi sefydlu model lle mae gwersi ym mhob ysgol yn cael eu dysgu drwy gyfrwng y Catalaneg, a’r Castellano – Sbaeneg – yn cael ei dysgu fel ail iaith. Y gobaith yw y bydd hyn yn arwain at genhedlaeth o bobl ifainc sydd wedi eu trwytho yn y Catalaneg ac yn ei defnyddio fel prif iaith, ond bydd hefyd yn gallu siarad Sbaeneg, sy’n iaith swyddogol  drwy Sbaen gyfan.

Yn awr mae uchel lys Catalunya wedi penderfynu bod rhaid dysgu drwy gyfrwng y Sbaeneg hefyd – a hynny yn ystod wythnos ola’ gwyliau’r haf! Mae’r llywodraeth wedi apelio. Ac mae pleidlais ar wefan papur dyddiol (Sbaeneg) Barcelona La Vanguardia  heddiw, yn dangos dros dwy ran o dair o blaid cadw’r Catalaneg fel unig iaith dysgu.

Mae model Gwlad y Basg yn hollol wahanol: mae ysgolion yn cael eu rhannu yn ôl faint o Sbaeneg a faint o Basgeg sy’n cael ei siarad yn eu hardal. Naill ai mae popeth yn Basgeg, neu popeth yn Sbaeneg, neu mae’r ysgol yn ddwyieithog.

Ac yn Galicia? Mae’r llywodraeth yno wedi dechrau ar gynllun fydd yn gweld tair iaith yn cael eu defnyddio fel cyfrwng dysgu, a hynny erbyn y diwedd ym mhob ysgol. Mae’r Saesneg wedi cael ei hychwanegu at y Galiseg a’r Sbaeneg fel iaith gyfrwng. Mae’r model sy’n cael ei ystyried gan Gymuned Valencia hyd yn oed yn fwy cymhleth, gan y bydd hefyd yn golygu dysgu gwersi mewn iaith tramor, ond dyw’r llywodraeth yno ddim wedi enwebu iaith neilltuol.

 

Advertisements

Responses

  1. Diddorol, hefyd yn ddiddorol gweld sut mae’r ymgyrchu brwd yn enwedig ar ran athrawon yn bygwth boicotio a’r hyn sydd wedi bod yn digwydd ar Trydar, yn effeithio ar agwedd gyffredinol pobl Catelunya. Yn wir mae hwn yn gam peryglus iawn gan Lywodraeth Sbaen a’r uchel lys gan fydd yn golygu mwy o densiwn ac yn anochel enyn mwy o gefnogaeth i Annibyniaeth i Gatalunya.

  2. Diddorol nodi bod Galisia o’r diwedd yn mynd i ddechrau dysgu pynciau heblaw am yr iaith frodorol trwy gyfrwng yr iaith. Tybed a fydd Llywodraeth Astwrias yn ystyried gwneud yr un peth ar gyfer Bable?

    • Does dim wedi digwydd yn swyddogol: yn answyddogol beth sy’n digwydd yw bod rhai disgyblion yn ateb/ysgrifennu yn Astwreg/Bable a’r peth yn cael ei dderbyn. A rhaid dweud bod y gwahaniaethau rhwng Bable a Castellano yn llai amlwg na rhwng Galiseg a Castellano.

  3. Digon gwir sbo ond byddai’n well petai rhywbeth mwy swyddogol yn cael ei wneud am sefyllfa’r iaith a scirhau dyfodol mwy disglair iddi. Dydw i ddim yn gwybod a yw pethau wedi gwella ers i mi fyw yn Asturias rhyw wyth mlynedd yn ol (adeg sefydlu’r Swyddfa da la Llingua yn Gijon/Xixon) ond byddai myfyrwyr a fyddai’n siarad Bable yn yr ysgol lle roeddwn i’n gweithio’n cael stwr am beidio a siarad yn gywir. Wi hefyd yn cofio yn Gijon byddai pobl yn gwadu eu bod yn medru Bable trwy ddechrau dweud ‘no falo asturianu’… hmm! Petai mwy o statws gan yr iaith – a’i bod yn fwy weledol – efallai byddai pobl yn teimlo’n falchach drosti.

    • Bydd rhaid imi gael gair gydag un o’r cymdogion sy’n athro Ffrangeg i gael gwybod yn iawn beth yw’r sefyllfa. Ond gan fy mod yn byw bywyd pentrefol heb orfod mynd gormod i swyddfeydd rhaid dweud bod Bable yn iaith bob dydd. Ond cymysgedd yw e, achos mae rhai pobl yn defnyddio mwy o Bable nag eraill – fel clywed Cymraeg a llawer o Saesneg ynddi. (Gan enwi dim unman!)


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: