Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Gorffennaf 10, 2012

Bugail v Blaidd 2.0

Tynnais i’r llun yma o bentref bach Mier, yn ardal ddwyreiniol y Picos de Europa, ddwy flynedd a hanner yn ôl. Roedd y ddiadell bryd hynny i lawr yn y caeau cyfagos, ond yn ystod yr haf fe’u gyrrwyd i’r llethrau uchel. Dim mwy.

Ddoe fe gynhaliwyd diwrnod cneifio olaf y pentref. Dim ond un ffermwr oedd ar ôl oedd yn mynd â’i braidd i’r mynydd, ond fe ddaeth ei gymdogion i gyd ynghyd i nodi diwedd arfer oes. Eleni fel arfer roedd y 200 o ddefaid a’r un nifer o ŵyn wedi dringo i’r borfa bêr, ond fe gollwyd 55 ohonyn nhw mewn mis, a’r blaidd sy’n cael y bai.

Yn awr, wrth gwrs, mae’r teuluoedd sy’n cadw’u gwartheg ar y mynydd yn becso y bydd y bleiddiaid yn cwrso’r lloi yn absenoldeb y defaid. Mae’r blaidd yn cael ei ddiogelu o fewn Parc y Picos, ond mae’r awdurdodau wastod yn dweud eu bod nhw’n chwilio am gytbwysedd rhwng anghenion y bugeiliaid a’r anifeiliaid gwyllt. Heb y da byw, fe fyddai’r llysdyfiant yn wahanol iawn: llawer mwy o eithin, mieri, a llwyni eraill; llawer llai o berlysiau a blodau. Ac inni sy’n cerdded y mynyddoedd, llai o lwybrau.

Mae ‘na ddadl y dylid gadael i safleoedd fel y parc fynd yn ôl i’w gwylltineb cynhenid. Ond dyw’r ddadl ddim yn cael ei chynnal yn agored, ac mae eisiau hynny. Imi, mae cynyddu parch at yr amgylchfyd ymhlith pobl sydd erioed wedi meddwl amdano yn llawer haws os ydyn nhw’n cael cyfle i’w weld a’i deimlo dan draed. Mae ffermwyr a’u hanifeiliaid wedi bod yn rhan o fywyd y mynyddoedd hyn ers o leiaf 4000 mlynedd (Oes yr Efydd); nid yn unig y byddai’n drueni gweld eu diwedd nhw, fe fyddai’n newid y Picos mewn ffordd fyddai’n rhwystro pobl eraill rhag fwynhau’r ardal i’r eithaf.


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: