Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Medi 2, 2012

Llong Pablo Neruda

Saith deg a thri o flynyddoedd yn ôl i heno, ar yr 2il o Fedi 1939, daeth hen long fasnach i fewn i borthladd Valparaiso yn Chile, ac angori wrth y cei. Ar fwrdd y Winnipeg roedd dros ddwy fil o Sbaenwyr, gweriniaethwyr oedd wedi gorfod dianc o’u mamwlad wrth i fyddin Franco ennill y rhyfel chwe mis ynghynt. Ar ôl mordaith o fis, roedden nhw wedi cyrraedd gwlad oedd yn eu croesawu.

A phwy oedd wedi trefnu’r holl beth? Neb llai na’r bardd Pablo Neruda.  Amcangyfrifir bod hanner miliwn o Sbaenwyr wedi cerdded dros fynyddoedd y Pirineos rhag cael eu saethu gan filwyr Franco. Aeth miloedd o’r rheiny ddim pellach na gwersylloedd ffoaduriaid yn ne-ddwyrain Ffrainc. Roedd y rhan fwyaf wedi gorfod ffoi heb ddim byd: dim eiddo, yn aml iawn wedi gadael eu teuluoedd. Ac yna daeth y newyddion am y llong, a rywsut fe ddewiswyd 2,356 o drigolion y gwersylloedd i groesi’r Iwerydd i fywyd newydd.

Roedd Neruda yn Sbaen yn ystod y rhyfel: i ddechrau fel cynrychiolydd llywodraeth Chile yn Madrid, ond wedyn – ar ôl llofruddiaeth Federico García Lorca – yn llenydda ac yn ysgrifennu erthyglau ar ran y gweriniaethwyr. Ym 1938 cafodd swydd gan lywodraeth newydd Chile, y tro hwn yn Paris, a dyna sut yr oedd yn gallu trefnu’r llong. Dyma ddywedodd ef am y weithred: ‘fe allan nhw ddistrywio pob un o’m cerddi fel na erys yr un, ond mae’r gerdd hon yn annistrywiadwy’.

Diolch i Público  am hala fi nôl i ddarllen cerddi Neruda eto.


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: