Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Gorffennaf 27, 2013

Fideo’r Trên

Mae sylw Gordon ar y cofnod diwethaf wedi fy ysbrydoli i ysgrifennu hwn. Cwyno yr oedd am y ffaith fod TVE, teledu gwladwriaeth Sbaen, (a’r prif sianeli i gyd, i fod yn deg) wedi dangos fideo trên Santiago yn dechrau ar y troad ac yn gadael y cledrau nid unwaith, ond cannoedd o weithiau rhyngddynt. Roedd yn poeni am y bobl ddaeth mâs o’r trên yn fyw, a theuluoedd y meirw, a’r gofid ychwanegol y byddai’r lluniau’n achosi iddyn nhw.

Dwi ddim yn gwybod beth oedd y sefyllfa yng Nghymru – faint o weithiau wnaeth S4C ei ddangos, neu sianeli newyddion ledled y DU? Fe sylwais i ei fod e ar gael o hyd ar wefan newyddion y BBC, (o fewn adroddiad)  a’r Guardian, a Channel 4. Yn ddiddorol, maen nhw i gyd yn rhoi rhybudd, naill ai fel graffeg neu wedi ei leisio, am natur y lluniau – a hynny er eu bod nhw mewn gwlad arall. Dyw TVE ar eu gwefan,  na chwaith papur newydd El Pais, ddim yn cynnwys rhybudd.

Diwylliant darlledu gwahanol sydd wrth wraidd y peth: ers imi gofio mae rhaglenni newyddion Sbaen a gwledydd eraill Ewrop yn dangos digwyddiadau llawer mwy gwaedlyd/treisiol/trychinebus. Gwaed (a mwy) ar yr heol ar ôl damwain ffordd; cyrff yn cael eu cludo ymaith; teuluoedd fel y rhai yn Santiago yn derbyn y newyddion drwg. Ac mae hynny i raddau oherwydd fod y gymdeithas gyfan yn fwy agored i siarad am drais a marwolaeth. Roedd ‘na ychydig o gymdogion oedd ddim eisiau gweld fideo’r trên, ond nid am yr un rhesymau â Gordon: pobl oedd ddim eisiau meddwl am unrhyw beth cas a fel arfer ddim yn gwylio’r newyddion.

Pan es i weithio i’r BBC yn Llundain roedd rhyfel Iraq ac Iran yn ei anterth. Yn ystod yr wythnos gyntaf, gorffais i eistedd o flaen sgrîn am awr a gwylio lluniau’n dod i mewn o Teheran. Yn anaml y byddai hynny’n digwydd, a doedd neb yn gwybod beth fydden nhw.  Roedd yr hyn a welais yn hollol annarlledadwy. Doedd dim ffrâm heb ddangos corff wedi chwyddo i faint anhygoel ar ôl ymosodiad nwy. A doeddem dal ddim yn gwybod ble roedd e na phryd y digwyddodd. Roedd hwnnw’n hawdd: Na.

Ond bu oriau o ddadlau dros y blynyddoedd am bethau llai hawdd eu cloriannu. Angladdau daeargryn Yerevan (ac eraill) gyda’r arch ar agor, lle’r roedd y cyrff wedi ei gwisgo yn eu dillad gorau a’u gwynebau wedi ymbincio: iawn, meddai fi, mae’n rhan o’r stori, dyw e ddim yn rhywbeth erchyll i’w weld, dyna yw eu traddodiad nhw.  Na, meddai’r bos, mae plant yn gwylio.

Fy nadl i wastod oedd ein bod ni’n dweud stori, yn aml am rhywbeth pwysig ond yn bell oddi wrth fywyd y rhan fwyaf o’r gwylwyr. Sut mae disgrifio rhyfel heb y meirw ?

Beth sydd wedi newid dros y blynyddoedd yw y newyddion ei hun. Unwaith neu ddwy yn ystod y dydd y byddai pobl wedi gweld y lluniau anodd, os eu gweld o gwbl. Ond yn awr, gyda sianeli newyddion a gwefannau, os oes ‘na rhywbeth fel fideo’r trên mae e yno am 24 awr ac yn yr achos yma ddeuddydd wedyn hefyd. Mae’r lleihad y nifer y gweithwyr ar raglenni newyddion yn ei gwneud yn haws i luniau gael eu hailddefnyddio dro ar ôl tro achos does gan neb amser i fynd i chwilio am rywbeth gwahanol, fyddai, erbyn ail ddiwrnod y stori, yn fwy dderbyniol.

Fe fyddwn i o hyd yn dechrau o safbwynt ‘iawn, darlledwch’ ond gyda’r caveat bod ‘na rai lluniau sy’n iawn – yn berffaith – am ddiwrnod cyntaf y stori, ond na ddylid ei dfenyddio fel rhyw fath o lawfer i gyfeirio at y digwyddiad.


Responses

  1. We were reminded again today by the memorial garden outside Sainsburys in Ladbroke Grove of how many lives (and how many gruesome news reports) it took to focus public attention on rail safety here, hopefully with some success: http://www.guardian.co.uk/world/2013/jul/26/train-crash-santiago-unlikely-britain

  2. PS: Well remember (in my Portobello deli days) Peter Jennings (RIP) of ABC describing the incoming raw footage of the 1983 US Embassy bombing in Beirut as too horrific to ever transmit.

    But also recall that it was the shock of seeing filmed coverage of the war in Vietnam on the evening news every night that helped to turn public opinion against US foreign policy.

  3. Cathi, Wyt ti wedi gweld hwn?http://www.youtube.com/watch?v=Jf3sjwT_hPI
    cofion ers talwm, Ieu Rhos

    • Newydd ddechrau yn y Bîb yr oeddwn i pan ddath hwn mâs – cofio torri darn 2 funud i Wales Today – rhywbeth werth ei weld. Hefyd llyfr Hywel Francis ar y glowyr aeth i Sbaen.

    • Sori Ieu = newydd ailddarllen hwnnw a gweld mor amhersonol yw e! Da clywed oddi wrthyt ti ar ôl ???? o flynyddoedd. Gobeithio bod y byd yn dy drin di’n dda.


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: