Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Medi 29, 2014

Catch-22

Prif ddadl llywodraeth Sbaen wrth geisio cael y llys i wahardd refferendwm Catalwnia yw hyn: does gan Catalwnia ddim o’r hawl i gynnal refferendwm, hyd yn oed ar ffurf ymgynghorol, oherwydd nad oes ganddi sofraniaeth. Ond pe bai sofraniaeth ganddi, fyddai ddim angen y refferendwm presenol!

Rwy’n siŵr bod stori’r datblygiadau dyddiol yn cael sylw gan y cyfryngau yng Nghymru, felly trin cwpwl o bethau yn y cefndir, neu ar yr ymylon, byddaf i yn y cofnod hwn, ac efallai yn ehangu dealltwriaeth. Un peth sy’n wahanol iawn yn Sbaen o’i chymharu â’r DU yw bod cyfansoddiad ysgrifenedig. Ac yn fwy na hynny, mae’n gyfansoddiad sydd yn dal o bwys i lawer iawn o Sbaenwyr. Mae unrhyw un dros ei 50 yn cofio’r holl amser a gymerodd i lunio’r cyfansoddiad, ac fel y daeth gelynion oes at ei gilydd ei wneud hynny, yn sgîl marwolaeth yr unben Franco. A’r tebygrwydd yw y bydd y llys ar yr achlysur hwn fel o’r blaen yn achosion refferendwm Gwlad y Basg a datganiad sofraniaeth Catalwnia, yn dod i’r casgliad taw dim ond ar lefel Sbeinig y gellir newid y cyfansoddiad.

Rwyf i a’m cyd-Gymry’n ddigon bodlon i ddweud ‘wel, mater i’r Catalaniaid yw hyn, iddyn nhw gael penderfynu ar eu dyfodol’. Ac yn wir o’r Saeson y bues i’n siarad â nhw yn ystod ymgyrch refferendwm yr Alban, roedd y mwyafrif o’r barn hwnnw. Mae ‘na Sbaenwyr y tu fâs i Wlad y Basg a Chatalwnia sy’n credu’r un peth, ond byddwn i’n dweud bod mwyafrif llethol yn credu y dylid newid y cyfansoddiad – os o gwbl – drwy drafodaethau rhwng yr holl gymunedau a’r llywodraeth a phleidlais i Sbaen i gyd.

Mae Llys y Cyfansoddiad yn cwrdd nawr i benderfynu a fydd yn ystyried achos y llywodraeth: os byddan nhw’n penderfynu gnweud hynny, sy’n debygol, bydd refferendwm Catalwnia yn cael ei atal nes bydd y llys yn cyhoeddi eu penderfyniad terfynol.

2 awr wedyn: ac felly y bu. Mae’r bleidlais wedi ei hatal yn ystod yr achos llys.


Responses

  1. Rydw i’n cofio’n iawn ar ynys Gran Canaria wylio rhaglen deledu (ddiflas tu hwnt!) cyn derbyn y cyfansoddiad Sbaenaidd ble darllenwyd y geiriad i gyd, gymal wrth gymal. Cofiaf hefyd wedyn i fwyafrif pobl Gwlad y Basg wrthod pleidleisio yn y refferendwm i’w gadarnhau oherwydd nad oedd yn cydnabod hawliau eu cenedl i fynnu rhyddid. Mae’n groes i ddemocratiaeth i wrthod yr hawl i genedl ddewis eu tynged ei hunan (fel y mae llywodraeth bresennol San Steffan wedi cydnabod yn achos yr Alban). Dylai Sbaen golli ei lle fel aelod o’r Gymuned Ewropeaidd hyd nes iddi adael i Gatalunya gynnal ei refferenddwm annibyniaeth.


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: