Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Rhagfyr 7, 2014

Patagonia 10: Cwm Hyfryd

Mae’r bws o Gaiman yn gadael teithwyr yn Esquel, tref fwyaf  ‘yr Andes’. Dyma enw Cymry Patagonia ar yr ardal wrth odre’r mynyddoedd, lle sefydlwyd cymuned Gymraeg ugain mlynedd ar ôl trefi’r arfordir a’r dyffryn.

tref Esquel

tref Esquel

Yn Esquel, a hyd yn oed yn Nhrefelin (Trevelin yw’r sillafiad lleol), mae’n anoddach dod o hyd i’r Cymry Cymraeg, ond maen nhw yno. A’r lle gorau i ddechrau yw trwy aros ar gyrion y dref yn Hostería la Chacra, gyda Rini Gruffydd. Mae’n adnabod pawb ac yn rhan o bopeth, yn gallu trefnu cyfarfod pobl neu rannu pryd i fwyd gyda nhw. Yn ei thŷ hi ac wrth siarad â’i chyfeillion deuthum i ddeall llawer mwy am fywyd pobl Cwm Hyfryd yn awr yn ogystal ag yn yr hen amser.

2014-10-27 11.41.54

Ond rhaid cyfaddef nad oeddwn i ddim yn disgwyl gweld fflamingos yn yr Andes! Rhywogaeth hollol ar wahan sy’n symud rhwng yr uchelderau a’r cymoedd yn ôl y tymor. Ddiwedd mis Hydref, roedden nhw’n pori’n braf wrth ochr yr heol o Esquel i Drefelin. Yn Nhrefelin ei hun mae amgueddfa sy’n cynnwys disgrifiad da o ddatblygiad Cwm Hyfryd, ynghyd â lluniau, hen greiriau o gartrefi’r Cymry cyntaf, a nifer o beiriannau amaethyddol. Hen felin yw adeilad yr amgueddfa, a phan aethom ni yno, fe ddwedodd Yolanda oedd yn gwerthu tocynnau fod ei hen-dadcu wedi dod i Batagonia ar y Mimosa. Yn y parc y tu ôl i’r swyddfa dwristiaeth y mae’r gofeb i’r  rifleros , y dynion ddaeth yn fintai i chwilio am… wel, am sawl peth. Lle gwell na’r Dyffryn o ran dwrhau, mwy o le ar gyfer cymuned oedd yn tyfu, ac efallai rhai wedi clywed hefyd am yr aur sydd yn yr Andes.

2014-10-27 11.09.37

Ysgol Gymraeg yr Andes Trevelin

 

Yma ac yn Esquel mae gwirfoddolwyr ac athrawon dros dro o Gymru yn helpu’r genhedlaeth nesaf i gadw Cymreictod yr Wladfa. Mae’r plant yn mynychu ysgolion Sbaeneg yr Ariannin yn ystod y dydd ac wedyn yn cael eu dosbarthiadau Cymraeg.

A rhaid dweud taw hyfryd yw’r gair iawn am y cwm. Dolydd yng nghysgod y mynyddoedd, rhaeadrau fel Nant-y-Fall (isod),

2014-10-27 12.05.44

hyd yn oed gwinllan. Mae’r olaf ond yn ei hail flwyddyn, felly heb gynhyrchu gwin eto, ond os bydd yn llwyddo dyma fydd gwinllan mwyaf deheuol y byd.

Ac o fan hyn, fel y byddaf yn adrodd y tro nesaf, digon hawdd yw croesi’r ffin i Chile – a dal i fod ym Mhatagonia.

 


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: