Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ionawr 13, 2015

Patagonia 15: Gwrthod Gwenwyn yr Aur

IMG_0380

Yn Esquel, prif dref Cwm Hyfryd, roedden nhw i’w gweld ym mhobman. Ar ffenestri siopa, mewn tai, ac wedi eu peintio’n fawr ar welydd y strydoedd canolog.

P1180136

Yn erbyn mwyngloddio, yn amlwg: ond beth yw’r bygythiad? Mae’r ateb i’w ganfod yn y gofyn byd-eang am aur ac arian. Yn nhalaith Chubut, sy’n cynnwys rhan helaeth o Batagonia gan gynnwys y Dyffryn a Chwm Hyfryd, mae tunnelli lawer o’r ddau yn gorwedd o dan y mynyddoedd a’r paith. Mae deddf rhanbarthol gyfredol yn gwahardd mwyngloddio ‘awyr-agored’ am ei fod yn defnyddio arsenig, gwenwyn cryf a hysbys. Ond rhaid adnewyddu’r ddeddf, ac mae llywodraeth y dalaith yn dod o dan bwysau trwm gan y cwmniau mwynau, y rhan fwyaf ohonynt o Ogledd yr Amerig. Ychydig cyn y Nadolig, er enghraifft, fe gyhoeddwyd ffoto o un o aelodau senedd y dalaith mewn sgwrs neges ar ei ffôn gydag un o’r cwmniau – a hynny yn ystod dadl seneddol!

Ofn yr ymgyrchwyr yw y bydd y gwleidyddion a llywodraethwr y dalaith yn ‘rhannu er mwyn rheoli’: yn parhau i wahardd mwyngloddio ym mynyddoedd yr Andes, yn y parciau cenedlaethol, oherwydd yr amgylchedd, ond yn dawel bach yn gadael y drws ar agor i weithgareddau mwyngloddio ar y paith.

Yn y dalaith i’r de o Chubut, Santa Cruz, mae eisoes safle mwyngloddio enfawr gan gwmni Goldcorp yn Cerro Negro (Mynydd Du) yn ymyl tref Perito Moreno.

P1180032

Wrth deithio ar hyd yr enwog Ruta 40 mae clwyd y safle i’w weld; gan ei fod yn dir preifat a ninnau heb yr amser i drefnu ymweliad, ni allaf ddisgrifio’r gwaith yn fanwl  ond mae’n edrych fel twll enfawr, neu gyfres o dyllau. Fel yr wyf i wedi dweud o’r blaen, efallai byddai rhywun yn meddwl nad oes dim ots am y paith, taw dim ond diffeithwch yw e – ond mae anifeiliaid a phlanhigion arbennig iawn yn byw yno. Yn ôl adroddiadau lleol, mae’r gweithwyr hefyd yn cael cam yn Cerro Negro: mae Goldcorp wedi ei ddirwyo miliynau o pesos, a hynny dro ar ôl tro, am fethu â darparu dŵr glân ar gyfer yfed nac ymolchi.

Yng ngorllewin Asturias, ychydig yn nes at gartref bob dydd y blog hwn, mae pethau wedi troi mâs yn wahanol. Yno mae pentrefwyr yn dathlu bod cwmni arall o Ogledd yr Amerig wedi methu yn ei ymgais i ailagor hen fwynglawdd aur Rhufeinaidd. Am resymau amgylcheddol, ac yn enwedig oherwydd yr effaith ar y afonydd,  ni fydd pobl Tapia de Casariego yn gorfod wynebu llygru’u milltir sgwâr. Daeth y penderfyniad ddeuddydd ar ôl dadl senedd Chubut.

 


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: