Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 9, 2015

O’r Gegin: Torth Surdoes

Wedi cael blas ar fara surdoes yn nhŷ cyfaill, penderfynais i fynd ati i bobi. Roedd y broses yn ddigon hawdd, ond rhaid meddwl amdano fe mewn da bryd, oherwydd:

yn gyntaf, mae angen toes cychwyn – y fam surdoes. Mae hyn yn cymryd 5-7 diwrnod. Jar Kilner wnes i ddefnyddio, maint 1.5l, roedd hynny’n rhoi digon o le i’r awyr uwchben y cymysgedd wrth fynd ymlaen. Dechrau gyda 75g o flawd cyfan a 75 ml o ddŵr tymheredd gwaed (mae can yn iawn ar gyfer y dorth, ond rhaid wrth flawd cyfan i ddechrau). Cymysgu’n dda, a chau’r jar tan fory. Cadw fe yn y gegin neu mewn man twym. Gwneud yr un peth am 5 diwrnod nes bod y cymysgedd yn dechrau byrlymu’n dawel. Mae’r burum naturiol yn fyw!

surdoes cychwyn

surdoes cychwyn

Yn y llun, beth oedd ar ôl wedi’r cam nesaf. Byddaf i nawr yn ychwanegu at hwn eto nes bod digon gyda fi i bobi torth arall.

yn ail, cymryd 150g o bot y fam mewn powlen fawr, ac ychwanegu 250g o flawd pobi – sdim ots pa liw – a 275ml o ddŵr tymheredd gwaed neu ychydig yn is.  Cymysgu’n dda, cau’r bowlen â ffilm a’i gadael dros nos. Erbyn y bore bydd y cwbwl yn fyw, yn drwch o eples.

yn drydydd, ychwanegu at y sbwng 300g o flawd pobi, 10g o halen môr a 15ml o olew olewydd. Cymysgu â llwy, ac yna troi’r cwbl ar faen neu arwynebedd arall sy’n llyfn ac yn lân iawn, gydag ychydig o flawd wedi taenu arni.. Dodi’r cloc o dy flaen, a thylino am 10 munud. Amser hir ond therapi bendigedig os oes rhywun wedi dy bechu di. Dodi’r toes, fydd yn dal yn glynu at dy fysedd, mewn powlen lân sydd wedi ei thrin â llwyaid fach o olew. Troi’r toes yn yr olew.

sbwng surdoes

surdoes

Mae surdoes yn codi’n araf, a sdim ots os bydd e yn y bowlen am ddiwrnod cyfan os nag oes amser gyda ti ar gyfer y cam nesaf. Bydd e wedi dyblu ei faint, ond nawr

yn bedwerydd, rhaid ei ddymchwel, yn llythrennol cnocio’r awyr mâs o’r toes. Os yw e fwy neu lai ar ffurf sgwâr, troi’r corneli i fewn, a throi e drosodd, fel bod gyda ti siap crwn. Gadael hwn i brofi (codi) am dair awr nes bydd wedi dyblu ei faint eto. Y tro yma, mae angen powlen llai dwfn, a rhoi lliain ynddi, a thipyn o flawd ar y lliain, a’r toes gyda’r corneli i’w gweld ar y top.. Rhoi’r cwbl y tu fewn i fag plastig glân.

Yn bumed, y pobi! Cael y ffwrn i 250C, a rhoi tun neu badell o ddŵr berw yn y gwaelod. 5 munud i fynd, dodi haearn neu dun pobi i fewn i dwymo. Tynnu hwnnw, a thaenu peth flawd arno. Wedyn i fewn a’r toes, wyneb i waered fel bod y top yn deidi. Torri ar draws cwpwl o weithiau. 15m ar 250C, wedyn lawr i 200C am hanner awr arall.

 

torth surdoes

0 torth surdoes

Mae’n cadw am ddyddiau – neu felly maen nhw’n dweud. Tueddu i ddiflannu mae e fan hyn.

Dyma fi felly yn dechrau ar edefyn newydd o goginio. Ond y diwrnod o’r blaen roeddwn yn siarad â’r chwegr am y ffordd yr oedd ei mam hi’n pobi ar fferm yn Sir y Fflint yn 20au a 30au’r ganrif ddiwethaf.

Pobi unwaith yr wythnos, digon cyffredin. Ond roedd y blawd wedi dod o’r fferm. Nhw oedd yn tyfu’r gwenith, ac yn ei gario i’r felin yng Ngwernaffield gyda cheffyl a throl. Roedd y toes yn cael ei weithio mewn padell enfawr o grochenwaith, ac roedd honno wedi ei gwneud ym Mwcle, mewn crochendy lleol. Roedd disgwyl i’r merched helpu gyda’r tylino, ond y fam fyddai’n dosbarthu’r toes mewn tuniau pobi ac yn cario’r rheiny i’r popty/ffwrn mewn adeilad bach fu unwaith yn fwthyn. Ffwrn frics oedd e, a choed tân oedd yn ei gynhesu. Wedi diflannu erbyn heddiw, ond iddorol iawn cael gwybod amdano.

 


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: