Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Hydref 26, 2015

Tynnu at Galan Gaeaf

Mae’r cynhaeaf drosodd. Y rhewgell yn llawn, pob jar wedi cael dod mâs ar gyfer cyffaith, y cnau Ffrengig wedi cymryd eu lle yn y stafell sbâr. Ar y corredor (balconi) ac o dan do’r hen garej mae ffa yn sychu.

P1180943

Mae angen aer arnyn nhw, ond nid glaw. Yn anaml y daw’r glaw o’r gogledd, felly dylen nhw fod yn iawn. Roeddem ni i fod wedi tynnu’r dail, er mwyn hwyluso’r sychu, ond rhedeg mâs o amser wnaethom ni cyn hwylio nôl i Gymru.

Bu’r tywydd yn dda ar y cyfan, ond wedi dechrau oeri gyda’r nos (a gyda’r nos yn gynharach!). Ac mae hynny’n gadael haenen drwchus o wlith bob bore, fel nad yw’n bosib cerdded ar y borfa heb katiuskas (welis) tan wedi hanner dydd.

Cyfnod cilio i’r tŷ. Calan Gaeaf mewn ychydig ddyddiau. Yn Asturias mae defodau’r eglwys wedi hen ennill ar y Samhain Geltaidd. Yn y mynwentydd yn dodi blodau ar feddau’r teulu fydd fy nghymdogion ddydd Sul. Ond mae rhai yn dal i gynnau cannwyll ar y bedd, ac i dreulio oriau yno, gan fynd â bwyd gyda nhw. Mae’r hen syniad o gyfarfod byw a meirw yn parhau.

Ond dyma beth oedd yn digwydd.

Ar noswyl Calan Gaeaf, ac am rai dyddiau o gwmpas yr ŵyl, cerddai’r Santa Compaña, neu’r Güestía, y llu sanctaidd. Meirwon, mewn gwisg amdo, yn dal canhwyllau, ac yn cerdded mewn gorymdaith. Ac yn y pen, dyn neu fenyw oedd yn dal yn fyw, oedd oherwydd melltith yn gorfod cerdded gyda nhw bob nos yn dal croes, a’r bore wedyn yn cofio dim. Fel y Welsh Not, yr unig ffordd o ddianc oedd cael rhywun arall yn dy le. 

Roedd y Güestía yn ymweld â chartrefi pobl oedd yn wael ac ar fin marw, neu rhywun oedd wedi troseddu.  Dim ond ychydig o’r cymdogion fyddai’n eu gweld yn pasio, roedd y rhan fwyaf o bobl ond yn gallu gweld y canhwyllau, neu weithiau ond yn teimlo gwynt oer yn rhedeg heibio.

Rwyf i wedi gweld ffoto o’r 1920au yn dangos pobl wedi gwisgo mewn gynau gwyn tebyg i amdo, a phwmpenni â chanhwyllau am eu pennau, fel petaen nhw’n acto rhan y Güestía. Ond heddiw, wrth gwrs, ffaelu cofio ym mha lyfr a methu’i weld ar y we.

Calan Gaeaf Llawen a thawel i bawb!


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: