Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 17, 2016

O’r Gegin: Marmalêd

Mae 10 kilo o farmalêd yn gorwedd yn dawel mewn potiau ar y silff. Dim ond dal un o flaen y ffenestr ac mae lliw’r haul yn torri ar draws diwrnod llwyd.

Doeddwn i erioed wedi gweithio marmalêd o’r blaen. Doedd e ddim chwaith yn rhywbeth fyddai fy mam yn gwneud, felly dechrau o’r dechrau pan ges i rodd o orennau chwerw gan gymdogion. Braidd yn ddiwedd tymor ar y ffrwyth, ond dyna fe, es i ati i chwilio am ryseitiau a chyngor. At y llyfr yn gyntaf, ‘Home Preservation of Fruit and Vegetables’, a gyhoeddwyd gan HMSO (h.y. gan lywodraeth y DU) ers 1929! Mae pennod gyfan ar farmalêd, a 4 ffordd o’i baratoi, heb sôn am ryseitiau yn defnyddio cynhwysion gwahanol. Gan fod cymaint o ffrwyth gen i, driais i’r un gyntaf, oedd yn gofyn plisgo’r orennau, ar gyfer y rhai aeddfed iawn oedd a’u plisg yn rhydd, a’r ail un, oedd yn gofyn gwasgu’r sudd, ar gyfer y rhai ifancach. Yr ail a enillodd, ond efallai fod a wnelo hynny gyda stâd y ffrwyth.

Dylwn i ddweud ar y dechrau na ddilynais i rysait y llyfr wrth bwyso siwgr. Roedd yn awgrymu dwywaith gymaint o siwgr ag o ffrwyth, oedd i weld yn ormod. Roedd y dewis hwn yn golygu nad oedd y marmalêd yn setio mor galed, ac na fydd yn parhau gymaint o fisoedd.

Cynhwysion: 2kg orennau Seville (yn Sbaen, naranja amarga), 2 lemwn, 2.6kg siwgr, 4 liter o ddŵr.

Paratoi: Golchi’r potiau a’u sychu yn y ffwrn. Golchi’r ffrwyth. Torri’r orennau yn eu hanner a gwasgu’r sudd i siwg. Tynnu’r pilenni mewnol fel bod gyda thi croen glân. Mae angen torri hwn yn fân iawn.

P1190279

Defnyddiais i gyllell 2mm y peiriant Magimix, ond roedd yn rhaid imi fynd drwy’r bowlen wedyn yn ail-wneud rhyw 10%. Dodi’r darnau mewn sosban fawr gyda’r dŵr a’r sudd. Lapio’r gweddillion, a’r 2 lemwn wedi eu haneru, mewn mwslin a’y hychwanegu. Dodi soser fach yn yr oergell ar gyfer profi’r set nes ymlaen.

Coginio: Twymo’r cymysgedd hyd at bwynt berwi, wedyn ei adael i ledferwi am ddwyawr, nes bod y darnau croen yn feddal. Erbyn hyn dylai fod rhan helaeth o’r dŵr wedi anweddu. Yn y sosban jam sydd gen i mae mesur ar yr ochr yn dangos sawl liter sydd ynddo, felly roedd hi’n hawdd dweud. Des i o hyd i wefan ddiddorol oedd yn awgrymu bod angen colli traean o’r cwbwl. Ffrwyth + dŵr = 6 liter, colli 2, y mesur yn dangos 4 ar ôl. Roedd HMSO yn awgrymu dodi clawr ar y pan yn ystod y 2 awr, ond roeddwn yn wedi gwneud hynny gyda’r cais 1af a gorfod berwi’n ffyrnig ar y diwedd achos doedd y dŵr ddim wedi anweddu. Dim clawr felly.

P1190283

O’r diwedd, amser ychwanegu’r siwgr. Mae yn toddi’n well os bydd e wedi ei gynhesu, ‘na gyd wnes i oedd ei gadw fe wrth ochr y stôf. Mae hefyd yn syniad da arllwys y siwge gydag un llaw a throi’r cymysgedd gyda’r llall – neu ofyn am gymorth. Mae angen troi nes bod y siwgr i gyd wedi toddi. Nawr troi’r gwres lan a berwi nes bod y marmalêd yn setio. Fe gymrodd hwn 40 munud.

Defnyddiais i ddwy ffordd o benderfynu pan oedd yn barod. Mae gen i thermomedr siwgr, sy’n dangos bod angen cyrraedd 105° , ond hefyd gymerais i lwyaid a’i roi ar y soser oer, yn ôl yn yr oergell am 3 munud. Os bydd yn dangos hôl dy fys yn eglur ar ôl iti dynnu llinell drwyddo, mae’n barod.

P1190320

Dim byd ar ôl ond llenwi’r potiau. Rhaid imi ddweud nad oeddwn i ddim yn siŵr o gwbl wrth wneud hynny. Er gwaetha’r profion, roedd yn dal yn hylif iawn. Ond cariais i ymlaen, cau’r potiau a’u troi ben i waered i greu vacuum. Y  bore wedyn, roedd y cwbwl wedi setio’n deidi. Ac yn flasus.

 

 

 

 

 


Responses

  1. Edrych yn hyfryd. Tydan ni erioed wedi gwneud marmalêd chwaith; mi rown gynnig arni eleni efallai.

  2. Pob hwyl i chi! Ffrwyth heb fod yn rhy aeddfed, cymysgedd heb fod yn rhy ddyfrllyd pan fyddwch yn dechrau ar y berwi gyda’r siwgr – dyna fyddai ‘nghyngor i.

  3. Mi wnes i marmaled am y tro cyntaf erioed Ionawr eleni hefyd. Wnes ddefnyddio ryseit Good Housekeeping a siwgr ‘granulated’ gan ei fod yn rhatach, a falch i ddweud wnaeth setlo yn berffaith. Ges i ymateb cadarnhaol gan bawb sy wedi blasu…..rhaid fydd mentro eto.


Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

Categorïau

%d bloggers like this: