Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Gorffennaf 16, 2019

llyfr?

Cwestiwn i chi gyd, a byddwn yn falch iawn o dderbyn atebion!

A fyddai diddordeb mewn darllen llyfr wedi ei seilio ar hyn yr wyf wedi bod yn cynnwys yn y blog? Byddai’n canolbwyntio ar Astwrias ac ar yr ardd, rownd y flwyddyn.

20181102_070829

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mehefin 8, 2019

Cinio Penblwydd: El Retiro

Beth yw penblwydd ond cyfle i fynd i flasu pryd o fwyd mewn rhywle newydd? Mae gan Asturias, a’i ychydig dan filiwn o boblogaeth, wyth bwyty ag o leiaf un seren Michelin, felly roedd digon o ddewis.

Hyd yn oed yn ein rhanbarth ddibobledig ni mae 4 ar y rhestr serennog. Mae cael bwyd yn y pentrefi yn bleser. Ac wedi bod nifer o weithiau yn Corral del Indianu, yn Casa Marcial ac yn Arbidel, tro El Retiro oedd hi’r wythnos hon.

Dechrau gwael gawsom ni, rhaid dweud: glaw mawr yr holl 20 munud i’r orsaf drên yn y pentref nesaf, a’r trên ei hunan yn hwyr. Cerdded wedyn 20 munud arall ar hyd heol heb bafin, a chwympo i fewn drwy ddrws y bwyty yn wlyb ac yn newynnog.

Dechreusom ni’r diwrnod o’r newydd. Dewis o 3 bwydlen blasu sydd gan el Retiro, ac roeddem wedi dewis yr un canol, €78 yr un sy’n cynnwys bara a dŵr, ond nid y gwin.

Daeth y 3 chwrs cyntaf gyda’i gilydd wrth inni fwynhau glased o cava (fi) a manzanilla (fe). Côn bach fel côn hufen iâ arbennig o flasus, wedi ei lenwi â chig stecen tartare; darn bach o groen penfras wedi ei greisio, gyda brandâd o’r un pysgodyn, darnau bychain o oren ac olewyn; a torto, ffefryn lleol sydd fel crempogen o indiacorn, gyda smotiau o sardîn, llysiau o’r gril ac alioli.

I fynd gyda’r cyrsiau ‘mwy’, roeddem ni wedi dewis gwin Mencia o’r Bierzo; mae’r rhestr gwinoedd yn hir ac yn cynnwys llawer un drud. Roedd gan hwn ddigon o bersonoliaeth i bartneru popeth.

20190605_143355

Os rhywbeth, roedd y cyrsiau’n dod yn rhy gyflym. Wystrysen yn ei chragen gyda darnau bach o afal a phupur jalapeno, ar saws gwyrdd kiwi; corgimychiaid gyda darnau o gegddu, a deilen o endif gydag ‘aer’ ffenigl oedd yn syndod o gryf ei flas er gwaethaf ysgafnder ei deimlad. Tiwna coch mewn cawl indiacorn, gyda brwyniad a mole Mecsicaidd; Cegddu eto, wedi ei stemo am amser byr iawn, gyda chocos a gwymon.

Cawl clustiau mochyn gyda’r corgimwch carabinero mwyaf a welais erioed, y corff yn ddarnau yn y cawl, a’r pen ar blât arall gyda llwy fechan i gyrraedd y cwbl. Y clustiau wedi eu torri’n friwsion, sy’n gwneud nhw’n haws eu bwyta. Bron hwyaden o’r gril, ac yna’r ddau bwdin:

20190605_154029

 

Sgwarau bach o tocinillo del cielo (debyg i creme caramel), gyda smotiau o mango, ffrwyth pasion a hufen iâ oren waedlyd. Ac i gloi teisen sbynj siocled a choffi clasurol.

Roedd pob plât yn gasgliad bach o ddanteithion: pob flas, a’i berthynas â’r nesaf wedi ei gynllunio’n gelfydd. Rwy’n ymddiheuro am y lluniau; roeddwn ynghlwm wrth fy nghinio yn lle tynnu lluniau!

 

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ebrill 21, 2019

Etholiad Sbaen 2019: Effaith yr Eithafwyr

Bydd pobl Sbaen yn pleidleisio mewn etholiad cyffredinol ddydd Sul nesaf, 28 Ebrill. Ar hyn o bryd mae nifer yr aelodau o’r chwith a’r dde yn Siambr y Diputados yn agos iawn, a go brin bydd newid mawr.

Ond. Ond yn awr mae gan Sbaen ei heithafwyr adain-dde agored, sy’n awgrymu polisiau fyddai’n lles i ddynion gwyn canol oed yn fwy na neb arall. Ac sydd wrth gwrs yn erbyn unrhyw fath o annibyniaeth i Wlad y Basg a Chatalwnia. Maen nhw hyd yn oed yn sôn am ddiddymu’r pwerau sydd gan y rhanbarthau awtonomaidd ers diwedd unbeniaeth Franco.

Mae’r arolygon yn dweud y bydd Vox yn ennill seddi, efallai 18 i gyd. Ac efallai dylai’r blaid Doriaidd yn y DG nodi taw eu cymheiriaid yn y PP fydd ar eu colled. Bydd rhai o’u ffyddloniaid yn mynd at Vox, ac eraill at Ciudadanos, plaid sy’n gwisgo mantell y canol ond sydd mewn gwirionedd ar yr adain dde ac yn bennaf oll yn erbyn annibyniaeth i Gatalwnia. Mae nifer o resymau wrth gwrs, ond o’r diwedd mae rhai wedi troi oddi wrth y PP oherwydd yr hanesion lu o lwgrwobrwyo.

Ac y chwith, i’r gwrthwyneb. Mae’r arolygon yn rhagweld y PSOE, y blaid chwith-ganol fwyaf, yn ennill mwy o seddi ac yn eu cael nhw o hen ddilynwyr Unidas Podemos. Efallai bod newydd-deb protestwyr Podemos wedi colli ei sglein ac efallai hefyd bod etholwyr ar y chwith yn dewis pleidleisio i gadw nifer seddi Vox i lawr. Dyna mae nifer o bobl yn yr ardal hon yn dweud, o leiaf.

Bydd seddi Gwlad y Basg a Chatalwnia yn siŵr o rannu rhwng eu pleidiau neilltuol nhw yn gymaint â’r pleidiau Sbeinig, a bydd yn ddiddorol gweld beth fydd yr effaith yng Nghatalwnia gyda chymaint o gyn-arweinwyr yn dal yn y carchar neu ar wasgar.

Fel o’r blaen, mae’n debyg na fydd seddi y PSOE ac Unidas Podemos yn ddigon i reoli. Bydd angen y pleidiau chwith Basgaidd a Chatalanaidd, a bydd rhaid bargeinio. Ond os yw’r arolygon, a beth rwy’n clywed fan hyn, yn iawn, fe fydd gan Pedro Sánchez fwy o rym o fewn ei blaid ei hunan ac fel arweinydd gwladwriaeth.

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ebrill 11, 2019

Geirfa Etholiadau

Cofnod i helpu unrhyw un sy’n dilyn ymgyrch etholiadol Sbaen (28 Ebrill) neu’n edrych ymlaen at etholiadau Ewrop (23-26 Mai, yn ôl arfer y gwledydd). Yn Sbaen mae etholiadau bob amser ar ddydd Sul.

Mae etholwyr Sbaen yn gwirio’u henwau ar y censo electoral , y rhestr etholiadol. Byddant yn dodi’u papurau pleidleisio yn las urnas, y blychau pleidleisio. Mae’r enw hefyd yn cael ei defnyddio pan fydd etholiad yn cael ei gyhoeddi: llamado a las urnas .

Bydd ymgyrch etholiadol Sbaen yn parhau o nawr tan y dydd Gwener cyn yr etholiad. Cedwir y dydd Sadwrn, noswyl yr etholiad, fel jornada de reflexión, diwrnod o fyfyrdod heb weld na chlywed gan y pleidiau. Mae hefyd yn cael ei alw’n veda electoral, y gwaharddiad etholiadol. Ni fydd dim un encuesta, sondeo, neu arolwg barn yn cael eu cyhoeddi yn ystod y jornada de reflexión.

Y mesa electoral fydd yn rheoli pleidleisio a chyfri ym mhob ardal. Ac fe all unrhyw un sydd ar y censo electoral gael ei ddewis, ar hap, i fod yn rhan ohono. Nhw sy’n gofalu ar y llefydd pleidleisio (fydd wedi eu paratoi gydag urnas a phapurau. A nhw sy’n cyfri ac yn gwirio ar ôl i’r drysau cau am 20.00.

Ar y papur pleidleisio bydd gormod o enwau. Fe welir rhestrau o enwau ymgeiswyr, un i bob plaid, yn ôl penderfyniad y blaid honno. Lista cerrada yw hyn, rhestr gaeedig nad ydy’r etholwyr yn gallu ei newid, er enghraifft drwy ddewis un o un blaid ac un arall o blaid wahanol, na hyd yn oed newid trefn yr ymgeiswyr.

Mae Asturias yn un circumscripción (etholaeth, neu ardal etholiadol) gyda 7 o escaños (seddi) fydd yn cael eu rhannu yn ôl canran y bleidlais. 35 o flynyddoedd yn ôl roedd ganddi 10, ond wedi colli 3 oherwydd colli poblogaeth.

Ac ar ôl imi ysgrifennu hwn, cyhoeddodd El Pais erthygl ar yr un un pwnc yma – yn Sbaeneg, wrth gwrs.

 

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 18, 2019

Dathlu Bwyd yr Ardal

Wel helo. Nid wyf wedi ysgrifennu dim ers amser, oherwydd salwch. Ond dyma fi eto’n barod i deipio.

Os dewch chi ar eich gwyliau i Asturias, byddwch yn sylwin ddigon cyflym bod pobl yn siarad am eu bwyd. Bydd y teulu ar y ford drws nesaf yn y bwyty yn holir gweinydd yn drwyadl am beth sydd ym mhob plåt, o ble mae’n dod, ac yn y blaen. Ac os byddwch yn lwcus bydd eich ymweliad yn cyd-daro ag un o’r Jornadas Gastronómicas. Diwrnodiau Gwerthfawrogi Bwyd, yn llythrennol. Nid Gŵyl Fwyd ar y stryd, er bod rheina i gael hefyd, ond nifer o fwytai mewn ardal yn cynnig prydau 3 neu 4 cwrs ‘menus’ wedi eu seilio ar fwyd lleol traddodiadol, boed yn gig, yn bysgod neu’n llysieuyn.

Heddiw buom yn ciniawa ym mhentref Nueva de Llanes, ar benwythnos dathlu maíz, neu indiacorn, a blawd. Mae bar San Jorge wrth yr heol fawr, a’r bwyty yn ennill clod gan lawer un. Efallai nad yw’n swnio’n ddiddorol iawn, nac yn uchel ei nod, ond roedd pob plat yn ddanteithyn yr oedd y cogydd wedi meddwl llawer amdano a’i gyflwyno’n ddestlus.

Dyma´r plât cyntaf: crema de maíz con ajo negro y ajo asado. Hynny yw, cawl trwchus iawn o flawd indiacorn gyda garlleg rhost a darnau bach o arlleg du, ham wedi ffrio a phŷs ‘dagrau’ y tymor. Mae’r pŷs wedi dechrau dod yn ein gardd ni’r wythnos hon hefyd.

Am ryw reswm ni thynnais lun y plat nesaf, sef torto, disg bach o flawd indiacron wedi ffrio fel bod e’n chwythu lan, a sleisiau tenau iawn o afal, dot bach o fêl a phwdin du arno, pob peth yn fach iawn ac yn flasus tu hwnt.

Peidiwch â beirniadu’r ffotograffiaeth hyll, mae’r bwyd yn hyfryd! Tortos eto, y tro yma yn fychan iawn, gyda chregyn bylchog mewn saws llawn perlysiau, salad bach finegret, a darn o ddraenog môr gwyllt wedi ei ffrio’n berffaith. Mae fy nhafod yn cofio’r blas.

Craidd y dyddiau gwerthfawrogi bwyd yw cymryd rhywbeth yr oedd pobl yn ei fwyta yn ystod yr amser anodd, fel y rhyfel a’r newyn wedyn, a’i goginio mewn ffordd mwy modern, mewn ffordd sy’n arddangos gallu’r cogydd. A do, fe wnaethon nhw hynny yn y San Jorge. Diolch iddyn nhw.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ionawr 20, 2019

Trafferth Treftadaeth

Stori fach fydd o ddiddordeb arbennig i ohebwyr sydd wedi treulio oriau mewn cyfarfodydd cyngor.

p1130654

Fe dreuliodd cyngor Ribadesella yn nwyrain Asturias gryn amser yn ymgyrchu gyda chyrff eraill i gael statws Safle Treftadaeth y Byd (Patrimonio de la Humanidad) i lwybr gogleddol Santiago, sy’n dilyn arfordir yr Iwerydd ac yn pasio drwy’r dref. Yn 2015, llwyddiant!

Ond yn ddiweddar, pan aeth perchnogion adeiladau ar y cei i ofyn am ganiatad cynllunio i wneud newidiadau, fe gafodd y cyngor wybod bod pob adeilad ar ochr y llwybr yn awr o dan nawdd y Safle Treftadaeth, ac nad oedd modd newid dim. Daeth cadwyn o gyfarfodydd yn sgîl y darganfyddiad yma, rhai gyda llywodraeth Asturies, rhai gydag awdurdau’r llwybr (na wyddwn i fod y fath gorff yn bodoli). Rhaid dweud bod Sbaen yn bencampwr ar fiwrocratiaeth. Hyd yn hyn, mynd adre’n waglaw.

Efallai bod Ribadesella yn awr wedi darganfod sut i dorri’r cwlwm. Wedi misoedd o bori dros fap y dref a’r llwybr drwyddi, fe ddwedodd rhywun “Ond doedd y stryd, na’r cei, ddim yno pan oedd cyfnod y pererinion yn ei anterth – mae’r map yn anghywir!” Oherwydd yn y cyfnod modern aeth trigolion y dref ati i newid cwrs afon Sella, a’i chulhau, drwy godi banciau cadarn a llenwi tu ôl iddyn nhw â thir, tir newydd sydd heddiw’n sylfaen i’r cei.

p1120633

A beth fydd yn digwydd nesaf? Wel, mwy o gyfarfodydd, wrth gwrs.

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ionawr 4, 2019

Banciau i’r Bobl

Y bore ma yn ôl ein harfer aethom ni i Posada de Llanes i’r farchnad wythnosol. Wedi darllen am ymgyrch @banccambria ar y we, penderfynais i wneud adroddiad byr ar sut mae pethau’n gweithio yno o ran prynu a gwerthu, talu a benthyg.

Ychydig o dan 2,000 o bobl sy’n byw yn Posada ei hunan, tua’r un faint â’r Bala neu Lanymddyfri (man geni banciau’r porthmyn os wy’n cofio’n iawn). Bydd y nifer siŵr o fod deirgwaith hynny yn ystod yr haf, am ei fod yn weddol agos i’r arfordir. A thrwy’r flwyddyn mae’n ganolfan siopa leol i bobl y pentrefi bychain, pentrefi 100 o drigolion sydd heb ddim fusnes, neu ar y mwyaf bar/siop.

Mae mwy o fynd ar arian parod yn yr ardal hon o Sbaen na sydd yn gyffredinol yng Nghymru. Yn y siopau bach mae’n syndod gweld unrhyw un yn talu â cherdyn, a mae’r rhan fwyaf o bobl y farchnad heb unrhyw fodd i dderbyn taliad electronig. Ac efallai o’r herwydd mae tri banc yn dal â’u canghennau ar agor yma. Ac maen nhw’n fisi. Bob tro imi fod yn y banc, mae cwsmeriaid eraill yno. Yn ogystal â’r farchnad mae tri archfarchnad o faint gweddol – pob un ohonyn nhw â chownteri ar wahan i gig a physgod, sy’n cael eu torri a pharatoi yn ôl gofynion y cwsmer.

Mae hefyd cigydd, dwy siop lysiau, tri phopty, siop gydweithredol yr amaethwyr, dau haearnwerthwr (diolch i Neil am ei sylw gyda’r enw iawn), siop lyfrau a’r wasg, dwy siop sgidiau, cwpl o siopau gwerthu=bob=dim o goed ffrwythau i dun o bŷs, a nifer o farau a chaffis. A swyddfa bost! A gorsaf lle rwyt ti’n gallu dal trên i Uvieu/Oviedo, prifddinas Astwrias, neu dros y ffin i Santander. Rhaid cyfaddef nad oes llawer o drenau, ond rwyt ti’n gallu mynd heb newid i’r ddwy ddinas fawr.

Nid pob pentref 2,000 o bobl sydd â gorsaf, ac mae’r banciau wedi dechrau cau swyddfeydd yn y pentrefi llai, y rhai 500 o drigolion.

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Rhagfyr 5, 2018

Rhagfyr fel yr Haf

Diwrnod llewys byr oedd hi ddoe. 22° ar y teras am 2 o’r gloch, a hynny allan o’r haul. Y gwynt yn awel tyner o’r de-orllewin. Er hynny, chododd y gwlith ddim tan amser cinio, a dim o gwbl yn y rhannau hynny ar yr ochr gogleddol.

Tra fuom ni bant yn ystod mis Tachwedd bu storom wynt aruthrol ac fe godwyd pabell plastig y twnel bach. Yn ffodus ni aeth yn bell ond dyna ddiwedd ar y pupurod. Mae’r letys ar y llaw arall wedi goroesi. Dddigwyddodd hyn unwaith o’r blaen, felly rydym ni wedi dewis lleoliad newydd i’r twnel ar gyfer 2019, gan obeithio bydd hwn yn fwy cysgodol.

Gwaith clirio a pharatoi sydd yn yr ardd ar hyn o bryd. Torri nôl ar lafant a dalia a ffigysbren, symud yr hibiscus yn ei bot i’r tŷ gwydr, a sgubo’r dail o’r pafin i wneud deilbridd.

Ar ôl Nadolig byddwn yn dechrau or docio’r coed ffrwythau a’r olewydd, jobyn mawr fydd yn cymryd wythnos efallai. A chredwch neu beidio bu’n rhaid lladd gwair.

Ond mae eistedd ar y teras a bwyta salad o letys, tomatos, cennin sifis a phersli, i gyd o’r ardd, yn bleser sydd werth y gwaith i gyd.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Tachwedd 2, 2018

Tomatos 60, Cnau Ffrengig 3

Cilos, yn hytrach na phwyntiau rygbi, yw’r sgôr yn y teitl.

Rwy’n dechrau blino ar ysgrifennu “mae wedi bod yn dywydd rhyfedd”, ond wir mae wedi bod eleni eto. Chawsom ni ddim o’r haf godidog a fu yng Nghymru, bu Mehefin a Gorffennaf yn gymylog ac yn llaith, er nad yn oer. Wedyn ym mis Awst newidiodd pethau, ac mae Medi a Hydref wedi bod yn braf, yn heulog ac yn sych. Roedd hyn wrth fodd rhai o’r cnydau, ond nid eraill. (Roeddwn i hefyd wrth fy modd, ac yn dianc i’r traeth i ymdrochi bob cyfle posib.)

20181102_070829

Rydym ni wedi bod yn casglu tomatos o’r cae ac o’r tŷ plastig ers canol Awst, ac yn eu bwyta nhw i frecwast, i ginio ac i swper. Mae’r rhewgell yn llawn o gawl tomato, a stwnsh tomato, tomatos rhost a passata. Mae cyffaith tomato tsili yn yr oergell yn ddigon i barhau flwyddyn gron. Buom ni’n rhannu’r ffrwyth gyda chyfeillion a chymdogion. Ac yna pan oeddem ni ar ffin dod i Gymru i weld y teulu, casglu’r cwbl oedd hyd yn oed yn hanner aeddfed i ddod gyda ni.

Gwaith da oedd hynny hefyd, oherwydd o fewn tridiau roedd storom o wynt a glaw wedi bwrw Asturies, y tymheredd wedi plymio ac eira mawr yn y mynyddoedd. 15,000 o deuluoedd heb drydan, a dim un ffordd – na rheilffordd – ar agor rhwng y dalaith a chanolbarth Sbaen am ddeuddydd.

Mountain Magic a Crimson Crush yw’r mathau sy’n gwneud orau yn y cae, oherwydd mae ganddynt rywfaint o nerth i wrthsefyll y blight. Ond o dan blastig, neu mewn man sych ac yn ddiogel o wyntoedd y gogledd a’r gorllewin, rydym yn gallu tyfu mathau mwy anarferol fel Calon yr Ych, ac un arall di-enw ddaeth yn rodd gan gymydog. Mae tomatos y cae yn llai o faint, ond blas da arnyn nhw.

A nawr am y newyddion drwg. Dim cnau Ffrengig eleni. Wel, tri chilo efallai, a hynny yn lle’r deg ar hugain arferol. Rwy’n amau taw tywydd drwg dechrau’r haf fu’n gyfrifol, ar yr amser pan oedd y cnau yn ffurfio ac yn dechrau tyfu. Bach iawn, tua maint cnau cyll, yw’r rhan fwyaf o’r rhai sydd wedi dod.

Roedd rhywbeth chwithig iawn am sefyll o dan y coed cnau, a gwynt o’r de, gwynt y cnau yw hi fan hyn, yn chwipio’r dail. Dim ond dail oedd yn cwympo. Doedd dim o’r sŵn cyfarwydd a geir pan fydd cnau yn pwnio’r llawr o’m cwmpas. Fydd dim olew eleni, na chnau i frecwast nac i deisen.

Mae’r ffa hefyd wedi methu, inni ac i sawl gymydog arall. Yn yr hen ddyddiau byddai gwynebu gaeaf heb na ffa na chnau wedi bod yn ofid mawr. Nawr mae’n ddigon i atgoffa rhywun bod perygl tyfu dim ond un peth, achos yn y lluarth, bob blwyddyn, bydd rhywbeth yn llwyddo a rhywbeth yn methu.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Awst 18, 2018

Marwolaeth ym Mharadwys

Dyma gofnod anodd i’w ysgrifennu. Dyma gamwedd.

Paradwys yw enw glowyr Asturias ar ein hardal fach ni ar arfordir y dwyrain. Fan hyn maen nhw, ac erbyn hyn pobl o bob ran o Sbaen, wedi dod i fwrw haf ers blynyddoedd. Ardal wledig, dawel.

Fore Iau diwethaf, yn ei gartref yng nghanol cefn gwlad, roedd ein cyfaill Javier Ardines, sy’n byw ar ochr draw’r afon, wedi codi’n gynnar yn ôl ei arfer i fynd at ei gwch pysgota i ddechrau diwrnod o waith. Ar ôl hynny, yn fwy na thebyg,  byddai wedi treulio amser yn swyddfeydd cyngor Llanes. lle roedd yn gynghorydd o’r Chwith Unedig and yn aelod o glymblaid sy’n rheoli’r cyngor.

Chyrhaeddodd e fyth mo’r cei.

Yn ôl yr hyn sydd yn hysbys, roedd rhywun neu rywrai wedi dodi nifer o rwystrau ar groed y feudir sy’n arwain o’i dŷ; y math o reilins fydd yn cael ei rhoi o amgylch tyllau mawr yn yr heol. Mae’n debyg ei fod wedi eu taflu nhw i’r ochr, a chario ymlaen.

Pan gafwyd hyd iddo ddwyawr yn ddiweddarach, eto heb gyrraedd y ffordd fawr, roedd yn gelain. Drws gyrrwr y car ar agor a’r injan yn rhedeg. Cymydog yn mynd a’i gi am dro a welodd e gyntaf, a ffonio 112. Ond cyn i’r heddlu gyrraedd, roedd ei ferch wedi dod i lawr o’r tŷ: roedd y teulu wedi cael galwad ffôn wrth y llanc oedd yn aros yn yr harbwr i fynd i weithio gydag ef.

Roedd y crasfa a gafodd Javier i’w ben gymaint, nad oedd y cymydog wedi ei adnabod ar yr olwg gyntaf.

Mab, brawd, gŵr, tad, tadcu, cyfaill, cymydog. Wedi ei golli yn 52 oed. Ac yn ehangach na hynny, y math o gynghorydd sydd gymaint ei angen. Doedd e ddim yn hawlio dim un tâl na chostau gan y cyngor am ei oriau o waith – ac roedd yn cyflawni llawer. Roedd yn gweithio i wella bywyd pobl yr ardal yn ei grynswth, o’r economi i’r amgylchfyd, ac yn gweld lle byddai un yn helpu’r llall. Fe, â’i gyfrifoldeb dros draethau’r ardal, oedd wedi brwydro’n galed i gael meysydd parcio mewn llefydd prydferth prysur, yn hytrach na phawb yn parcio ar y clogwyni ac yn distrywio’r graig a’r planhigion. Eleni agorwyd dau faes parcio, un bob ochr i bentref Llames de Pría, fydd yn diogelu amgylchedd y bufones (lle mae dŵr yr heli yn ffrwydro o dwneli cul yng ngharreg galch y clogwyni ac yn cyrraedd 30m o uchder ar brydiau). Mae hefyd yn ei gwneud yn llawer haws cerdded i’r traeth cyfagos, heb geir ar yr heol fach. Ac mae pobl yn tyrru i’r meysydd parcio, sydd wedi eu hamgylchynnu â choed brodorol. Fydd dim angen cofgolofn tra bydd y bufones yn ddiogel.

Roedd ei weithgaredd lleol wedi ei seilio ar ei wleidyddiaeth. Yn nhermau Cymru neu’r DU, comiwnyddion yw’r Chwith Unedig – er taw dim ond rhai sy’n perthyn i’r Blaid Gomiwnyddol. Ac mae sôn yn barod ar y cyfcym taw ffasgwyr a’i laddodd. Boed yn wir neu beidio, mae’n enghraifft a sut mae Sbaen, fel llawer i le arall, â cheudwll enfawr lle oedd canoldir gwleidyddiaeth arfer bod. Ac wrth gwrs mae ganddi hanes, sy’n fyw iawn yn y cof, sydd yn ein hatgoffa pa mor erchyll y gall hynny fod.

Older Posts »

Categorïau