Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mai 21, 2016

O’r Gogledd i’r De

Ffrainc, hynny yw. Roeddem ni wedi trefnu hwylio fel arfer o Portsmouth yn syth i Santander yng ngogledd Sbaen, dim ond awr o gartref. Ond oherwydd problem gyda’r bad, rhaid oedd mynd i Ffrainc, a gyrru lawr i Sbaen drwy Nantes a Bordeaux. Mae’n bosib felly y bydd hwn o ddiddordeb i’r rhai fydd yn gwneud y daith ar gyfer y gêm beldroed. St Malo oedd ein dewis ni ond mae porthladdoedd Caen a Cherbourg yn eithaf agos.

Dechrau yn y dechrau: os byddwch yn cyrraedd harbwr Portsmouth oriau’n rhy gynnar, mae tafarn y Ship&Castle yn lle handi i aros. Wrth droi i fewn, mae’r ceir yn mynd i’r chwith a’r loris i’r dde. Cer i’r dde, ac yn troi i’r dde eto o flaen iet yr harbwr nwyddau – rhyw 20m i gyd, a byddi di’n gweld y dafarn ar y dde. Maen nhw’n gwneud bwyd amser cinio a hefyd o 1700 ymlaen.

P1190414_1024

Cyrraedd St Malo: roeddem ni wedi dewis croesi dros nos. Mae’n golygu talu am gaban, ond mae cyrraedd am 0800 yn meddwl gyrru yng ngolau dydd. Wrth adael y porthladd, dim ond rhaid dilyn yr arwyddion ‘Toutes Directions’ nes byddi di’n dechrau gweld rhai ‘Rennes’, y ddinas fawr gyntaf i’r de. Y D137 yw’r heol, a rhyw awr o daith sydd i Rennes. Pan gyrhaeddom ni gylchffordd Rennes, fodd bynnag, roedd arwydd yn fflachio ‘manifestation avenue peripherique’. Roeddem ni wedi dewis diwrnod o brotestiadau drwy gydol Ffrainc am y ddeddf gwaith newydd. Rhaid mynd drwy ganol y ddinas, oedd lot yn haws nag yr oeddwn wedi ofni. Dilyn arwyddion ‘centre ville’ nes ein bod yn cyrraedd arwyddion ‘Nantes’. Roedd y traffig yn dod ffordd arall yn waeth o lawer.

Yr N137 sy’n mynd o Rennes i Nantes, awr eto ar yr heol. Roeddwn yn dilyn y daith ar Mapsme , ap sy’n gadael iti darllen y mapiau oddiarlein ar ôl eu lawrlwytho. Cylchffordd arall, ac yna dilyn yr A83 i gyfeiriad Bordeaux. Fan hyn mae’r tollau’n dechrau! Roeddwn i wedi cadw digonedd o arian parod, siŵr ein bod ni wedi talu €25 cyn cyrraedd Bordeaux. Er mwyn cadw pethau’n syml, aethom ni ddim drwy Niort fel yr oedd ViaMichelin wedi awgrymu, ond dal ymlaen ar yr A83 nes ei bod yn ymuno â’r A10, dal i ddilyn arwyddion Bordeaux.

P1190419

Mae llawer o canolfannau gwasanaethau, ‘aires’ , ar hyd y ffordd i brynu tanwydd a bwyd. Ymhen rhyw 5awr30 roeddem ni’n cylchu Bordeaux, a 2 awr eto o’n blaenau cyn cyrraedd Bayonne. Bach yn bell i’r bobl sy’n mynd i’r gêm, ond yn werth ei gweld. Dyma dref sy’n caru rygbi! Mae mwy o siopau’n gwerthu crysau, hetiau ayyb nag yng nghanol Caerdydd.

P1190429_1024

A digon o dai bwyta da hefyd. Wedi blino, ond hefyd yn falch ein bod ni wedi osgoi gwrthdystiad Rennes, a hefyd y ddamwain a welsom i’r de o Bordeaux: dwy lori wedi gwrthdaro gan floco’r heol yn gyfangwbl. 24 km o loris (ac ychydig o geir) yn aros i’r llanast gael ei glirio. Mae’r heol yn bwysig iawn i allforwyr Sbaen. Dim ond 4 awr i fynd yfory!

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mai 12, 2016

Uno’r Chwith

Doedd gen i ddim hawl pleidleisio yn etholiad Sbaen nag yn etholiad Cymru, ond efallai bydd sylwadau rhywun sy’n gwylio o’r tu fâs yn ddiddorol.

Dyw’r ddwy sefyllfa post-etholiad ddim yn union ‘run peth, yn amlwg. Ond mae nifer o arweddion tebyg yr hoffwn i dynnu sylw atynt.

Yng Nghymry, fel yn Sbaen, mae ddau floc o’r chwith yn ideolegol fyddai â digon o aelodau i lywodraethu petaen nhw’n gweithio gyda’i gilydd. Yn fras, yn Sbaen:

y PSOE yn fwy tuag at ganol y sbectrwm gwleidyddol a Podemos a’r IU tuag at yr eithafion. Fe allwn ychwanegu rai o bleidiau y cenhedloedd llai fel Bildu (Basg) ac ERC (Catalan).

Methiant fu’r ymdrech i ffurfio llywodraeth drwy uno’r bloc oherwydd agwedd rhai o geffylau blaen y PSOE sy’n gwrthwynebu unrhyw symudiadau tuag at annibyniaeth. Fel canlyniad bydd etholiadau eto’r mis nesaf. Mae Podemos ac IU wedi dod i ryw fath o gytundeb ynglŷn ag ymgeiswyr yn gyffredin (system o restrau sydd yn Sbaen, nid seddau unigolion), ond yn Asturias mae hynny ynddo’i hun wedi creu anghydfod newydd oherwydd grym hanesyddol IU yma. Does dim golwg y bydd newid meddwl ar ran y PSOE.

Nôl ym mis Rhagfyr, roedd yr etholwyr, yn Sbaen fel yng Nghymru nawr, wedi mynnu llywodraeth o’r chwith. Mae arna’i ofn y bydd nifer wedi colli amynedd gyda’r holl drafod a ffaelu trafod ac yn aros gartref’r tro nesaf, gan adael y ffordd yn glir i’r PP (ceidwadol) i lywodraethu eto.

Wrth gwrs bod gwahaniaethau mawr rhwng pleidiau’r chwith ar nifer o bynciau. Ond oni fyddai’n well trafod y pethau hynny fesul pwnc, a hynny o fewn fframwaith lle mae gyda chi’r grym i wneud rhwybeth amdanyn nhw?

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ebrill 20, 2016

O’r Cae: Edrych Nôl a Mlaen

Dim ond dwy flynedd yw hi ers inni brynu’r cae gyferbyn â’r tŷ. I fod yn fanwl gywir, tri-chwarter y cae, achos mae un rhan o hyd yn cael ei defnyddio’n borfa gan gymydog sy’n pesgi lloi.

IMG_0079

Daeth cymydog arall i aradu, ac o fewn chwe mis roeddem ni’n mwynhau cynhaeaf da o ffa, a chynhaeaf cymysg o domatos.  Roeddem ni hefyd wedi plannu merllys, asparagws, sydd angen sawl tymor i’r planhigyn aeddfedu, a chwrens duon.

Erbyn yr ail flwyddyn roedd y coed onn ar hyd yr ochr orllewinol wedi eu tocio, nifer o goed ffrwythau wedi eu plannu, a bron pob pryd yn cynnwys rhywbeth newydd ei dorri.

P1180738

Y sbigoglys oedd seren 2015: yn tyfu fel chwyn ac yn hapus iawn imi dorri ychydig o ddail a gadael gweddill y planhigyn i dyfu. Doeddwn i erioed wedi ei fwyta yn syth o’r ardd o’r blaen;  does dim o’r blas asid fydd ar sbigoglys siop weithiau.

2016 wedi dechrau gyda gaeaf twym a gwanwyn gwlyb. Eleni mae’r merllys wedi bod ar blât bob yn eilddydd

P1190328

yn suddlon ac yn ffres iawn iawn. Does dim byd tebyg.

Ond yr her fel arfer fydd cadw’r tomatos rhag y blight, rywsut neu’i gilydd.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ebrill 14, 2016

Mynydd y Teras

P1190336

Dyma’r gadwyn o fynyddoedd sy’n codi i’r dde o tŷ ni, y mynyddoedd y byddwn yn eu gweld bob awr o’r dydd o’r teras – onibai bod niwl yn eu cuddio. Mae sawl enw lleol ar rannau o’r gadwyn, ond Sierra Cueva Negra (yr ogof ddu) yw’r un a glywir fwyaf am y cwbl.

A dyma hanes taith gerdded a wnaethom ni yn ddiweddar gyda chyfeillion, i ben Pico Mediodia, y copa atr y chwith yn y llun. Mae’r cymdogion i gyd, y rhai sydd dros eu deugain,  yn cofio dringo’r ochr serth yma, ond erbyn hyn gyda llai o wartheg yn pori ar y tir cyffredin mae eithin a mieri wedi cuddio pob llwybr. Dechrau o Nueva, felly, rhyw 5km i’r dwyrain.

Yr AS263 sy’n mynd drwy Nueva i gyfeiriad Llanes. Wedi pasio eglwys fach ar y dde (lle gellir parcio), troi i’r dde ar heol llai, yr AS340 i gyfeiriad Corao. Yr adeilad olaf ar y chwith wrth adael y pentref yw Melin Vallina, a syth wedyn ar y dde mae’r llwybr yn dechrau. Mae’n serth i ddechrau, ac weithiau’n wlyb iawn – gwely nant a dweud y gwir. Cerdded drwy goed ewcaliptws a chastanwydd, a dilyn yr ail droad i’r dde, sy’n amlwg iawn. O fewn ychydig fetrau fe welir tŷ mewn adfeilion – prawf dy fod ar y llwybr cywir. Mae’r llwybr yn mynd o amgylch y tŷ ac yn codi eto tua’r gorllewin. Ar ôl croesi darn o dir agored lle bydd merlod a gwartheg yn pori, cyrraedd y col cyntaf. a’r cyfle cyntaf i weld yr arfordir odanat. Mae tŷ ni yno, ond yn anodd ei weld.

P1190291

Mae’r llwybr yn amlwg o’th blaen, yn dilyn blaen cwm San Jorge, cyn dringo eto a chroesi i gefn y mynyddoedd. Lan a lawr yw hi ar y garreg galch dyllog – mae angen bod yn ofalus oherwyd mae rhai o’r tyllau’n ddwfn iawn – nes cyrraedd cefn Pico Mediodia – y copa cyntaf.

Copa Canoldydd: llun fy nghyfeilles

Copa Canoldydd: llun fy nghyfeilles

 

Nawr mae’r dringo’n dechrau. 50m o gerrig serth iawn i’w concro, traed a dwylo amdani.Roeddwn i’n falch iawn fod y rhan yna drosodd! Yn awr roedd dewis: parhau ar hyd y copaon hyd at ddiwedd y gadwyn, neu disgyn eto tua’r de, i lawr rhiw oedd eto’n ddi-lwybr ond heb fod mor serth. Dyna ddewisais i, ond fe aeth rhai o’r cwmni ymlaen tua’r dwyrain.

Wedi dod i lawr, roeddem ni mewn tirwedd hollol wahanol. Ardal fach wedi ei chysgodi o wyntoedd cryfion yr arfordir, ardal oedd yn gartref i lwyn deri.

P1190305

Doedd yr un dderwydd i’w weld, ond pan arall y cwm roedd tarw mawr yn ein gwylio, felly wnaethon ni ddim aros yn hir. Fel arfer mae’r teirw yn iawn achos mae pob un yn byw mewn teulu gyda nifer o wartheg a’r lloi, ond roedd hwn ar ei ben ei hun. Tynnu am y de eto, a darganfod trac y torwyr coed yn mynd yn ôl tua’r dwyrain.

Pinwydd, a’r hen ewcaliptws eto, oedd y goedwig o gwmpas y feidir oedd yn ein harwain yn ôl i Nueva. Ond roedd rhannau helaeth wedi eu llosgi. Ddaeth oerfel y gaeaf ddim tan y Mis Bach eleni, ac yn ystod Rhagfyr ac Ionawr llosgwyd miloedd o hectarau o goed a llwyni mynydd.

P1190309 - Version 2

Rhyw 5 awr o gerdded oedd e i gyd, a’r cwbl yn ddigon hawdd ar wahan i’r 50m yna o gerrig serth. Yr unig drafferth a welwn i yw nad oes arwyddion o fath yn y byd, felly taith tywydd da yw hi , o dan y niwl byddai rhywun yn gallu mynd ar goll.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Ebrill 5, 2016

Cam tuag at Lywodraeth?

Brynhawn yfory am 15.30 amser Cymru, bydd uwch gynrychiolwyr tair plaid yn ymuno gyda’i gilydd am y tro cyntaf i geisio ffurfio llywodraeth yn Sbaen. Mae tri mis a hanner wedi mynd heibio ers yr etholiad, pan enillodd y PP (ceidwadwyr) y nifer fwyaf o seddi ond yn bell o fod yn ddigon i reoli, hyd yn oed mewn clymblaid.

Y PSOE (sosialwyr canolig) ddaeth yn ail. Ond mae ganddyn nhw fwy o siawns o ffurfio clymblaid, neu o gael ffordd o fyw, gyda’r pleidiau llai. Rwy’n mynd dros yr un hen dir yma, ond man a man dodi’r cwbwl i lawr yn un cofnod. Y pleidiau llai yw’r ddwy blaid newydd a gododd o’r ffaith fod hanner Sbaen wedi blino’n lân ar lygredd y dosbarth gwleidyddol. Podemos ar y chwith, wedi tyfu o’r Indignados, a Ciudadanos, neu C’s, ar y dde-canol.

Mae’r C’s wedi dod i gytundeb â’r PSOE ers tro, a heddiw fe gyhoeddwyd eu bod yn fodlon hyd yn oed gweithio oddi fewn i lywodraeth gyda nhw. Nod Podemos yw gwthio’r PSOE yn fwyfwy tua’r chwith, tuag at bolisiau fydd yn codi gorthrwm llymder. Achos y ffaith yw nad yw economi Sbaen yn gwella digon. Mae’r ffigyrau diweithdra wedi cwympo, ond mae ffigyrau’r alltudion yn hala ofn ar rywun. Pobl ifainc graddedig, ac eraill gyda chymwysterau technegol uchel, yw’r rhai sy’n gadael. Does wybod a ddewn nhw nôl.

Beth yw’r broblem felly? Wel rhan ohono yw bod y gyfundrefn yn caniatau cymaint o amser i ffurfio llywodraeth: os oes mis arall i gael (ddechrau Mai yw’r llinell derfyn) tuedd pawb yw gadael pethau tan y funud olaf. Ond mae pôl ar ôl pôl yn dangos bod Sbaenwyr eisiau gweld llywodraeth, nid mwy o drafod.

Y broblem PSOE-Podemos: mae barwniaid rhanbarthol y PSOE yn ofni grym posib Podemos, a rhai ohonyn nhw hefyd yn gobeithio cymryd lle Sanchez fel arweinydd y blaid. Maen nhw felly yn ceisio cau mâs y blaid llai, neu o leiaf gwneud yn siŵr na fydd ganddi ddylanwad ar galon y llywodraeth.

Y broblem C’s-Podemos: mae Podemos yn un enw ar fudiad a dyfodd ar yr un amser mewn sawl talaith a chymuned. En Comu Podem yng Ngatalwnia, En Marea yn Galicia, er enghraifft. Mae nifer o’r rhain o blaid annibyniaeth, a Podemos yn eu cefnogi nhw. Ond fe gafodd C’s ei sefydlu yng Nghatalwnia er mwyn gwrthwynebu’r mudiad annibyniaeth. Ac er ei bod yn awr yn gweithredu ar raddfa Sbeinig, dyna mae’n credu o hyd.

Gwell i bawb yn y cyfarfod yfory gofio taw’r broblem fwyaf yw’r PP, syddd am weld etholiad newydd yn y gobaith y bydd yn ennill digon i reoli eto.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 28, 2016

O’r Lluarth: Gwersi’r Gwanwyn

Bydd y wers gyntaf yn gyfarwydd: sdim diben rhuthro i hau na phlannu pan na fydd y tywydd wedi gwells digon, tymheredd y pridd wedi codi a’r gwyntoedd oer wedi gostwng. Rydym ni wedi dysgu’rt ail hanner, ond yn dal yn hau mewn potiau’n rhy gynnar yn fy marn i – mae’r gegin yn llawn o domatos bach a llu o bethau eraill yn aros eu tro i fynd i’r cae.

Mae’r ail wers yn newydd imi. Y llynedd planasom ni ddau fath o arlleg, y ‘gwddf meddal’ a’r gwddf caled’. Fel arfer, y cyngor yw i gadw at y rhai gwddf meddal lle nad oes haf hirboeth yn warantiedig, ond fe wnaethon nhw’n dda iawn, a thyfu dipyn yn fwy na’r lleill. Yn ôl fy arfer felly, rwyf i wedi bod yn cymryd y rhai bach o’r storfa gyntaf, gan ddisgwyl i’r rhai mawr, y caledion, barhau’n well. Ond na. Mae’r rhai gwddf caled wedi dechrau adflaguro, y canol yn las a’r gweddill wedi meddalu. Mae’r rhai llai, y gwddf meddal, yn berffaith. Rhain sy’n cael mynd i’r ffwrn heno gyda’r llysiau rhost.

P1190328

A’r drydedd o’r gwersi yw: mwynhewch! Heddiw daeth y merllys, neu asparagws, cyntaf o’r cae – i’r meicrodon am 3 munud, dim dŵr, tipyn bach o fenyn ar ei ben, cinio bach blasus iawn. Ac yn calonogi rhywun i fynd yn ôl at y chwynnu didiwedd.

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 17, 2016

O’r Gegin: Marmalêd

Mae 10 kilo o farmalêd yn gorwedd yn dawel mewn potiau ar y silff. Dim ond dal un o flaen y ffenestr ac mae lliw’r haul yn torri ar draws diwrnod llwyd.

Doeddwn i erioed wedi gweithio marmalêd o’r blaen. Doedd e ddim chwaith yn rhywbeth fyddai fy mam yn gwneud, felly dechrau o’r dechrau pan ges i rodd o orennau chwerw gan gymdogion. Braidd yn ddiwedd tymor ar y ffrwyth, ond dyna fe, es i ati i chwilio am ryseitiau a chyngor. At y llyfr yn gyntaf, ‘Home Preservation of Fruit and Vegetables’, a gyhoeddwyd gan HMSO (h.y. gan lywodraeth y DU) ers 1929! Mae pennod gyfan ar farmalêd, a 4 ffordd o’i baratoi, heb sôn am ryseitiau yn defnyddio cynhwysion gwahanol. Gan fod cymaint o ffrwyth gen i, driais i’r un gyntaf, oedd yn gofyn plisgo’r orennau, ar gyfer y rhai aeddfed iawn oedd a’u plisg yn rhydd, a’r ail un, oedd yn gofyn gwasgu’r sudd, ar gyfer y rhai ifancach. Yr ail a enillodd, ond efallai fod a wnelo hynny gyda stâd y ffrwyth.

Dylwn i ddweud ar y dechrau na ddilynais i rysait y llyfr wrth bwyso siwgr. Roedd yn awgrymu dwywaith gymaint o siwgr ag o ffrwyth, oedd i weld yn ormod. Roedd y dewis hwn yn golygu nad oedd y marmalêd yn setio mor galed, ac na fydd yn parhau gymaint o fisoedd.

Cynhwysion: 2kg orennau Seville (yn Sbaen, naranja amarga), 2 lemwn, 2.6kg siwgr, 4 liter o ddŵr.

Paratoi: Golchi’r potiau a’u sychu yn y ffwrn. Golchi’r ffrwyth. Torri’r orennau yn eu hanner a gwasgu’r sudd i siwg. Tynnu’r pilenni mewnol fel bod gyda thi croen glân. Mae angen torri hwn yn fân iawn.

P1190279

Defnyddiais i gyllell 2mm y peiriant Magimix, ond roedd yn rhaid imi fynd drwy’r bowlen wedyn yn ail-wneud rhyw 10%. Dodi’r darnau mewn sosban fawr gyda’r dŵr a’r sudd. Lapio’r gweddillion, a’r 2 lemwn wedi eu haneru, mewn mwslin a’y hychwanegu. Dodi soser fach yn yr oergell ar gyfer profi’r set nes ymlaen.

Coginio: Twymo’r cymysgedd hyd at bwynt berwi, wedyn ei adael i ledferwi am ddwyawr, nes bod y darnau croen yn feddal. Erbyn hyn dylai fod rhan helaeth o’r dŵr wedi anweddu. Yn y sosban jam sydd gen i mae mesur ar yr ochr yn dangos sawl liter sydd ynddo, felly roedd hi’n hawdd dweud. Des i o hyd i wefan ddiddorol oedd yn awgrymu bod angen colli traean o’r cwbwl. Ffrwyth + dŵr = 6 liter, colli 2, y mesur yn dangos 4 ar ôl. Roedd HMSO yn awgrymu dodi clawr ar y pan yn ystod y 2 awr, ond roeddwn yn wedi gwneud hynny gyda’r cais 1af a gorfod berwi’n ffyrnig ar y diwedd achos doedd y dŵr ddim wedi anweddu. Dim clawr felly.

P1190283

O’r diwedd, amser ychwanegu’r siwgr. Mae yn toddi’n well os bydd e wedi ei gynhesu, ‘na gyd wnes i oedd ei gadw fe wrth ochr y stôf. Mae hefyd yn syniad da arllwys y siwge gydag un llaw a throi’r cymysgedd gyda’r llall – neu ofyn am gymorth. Mae angen troi nes bod y siwgr i gyd wedi toddi. Nawr troi’r gwres lan a berwi nes bod y marmalêd yn setio. Fe gymrodd hwn 40 munud.

Defnyddiais i ddwy ffordd o benderfynu pan oedd yn barod. Mae gen i thermomedr siwgr, sy’n dangos bod angen cyrraedd 105° , ond hefyd gymerais i lwyaid a’i roi ar y soser oer, yn ôl yn yr oergell am 3 munud. Os bydd yn dangos hôl dy fys yn eglur ar ôl iti dynnu llinell drwyddo, mae’n barod.

P1190320

Dim byd ar ôl ond llenwi’r potiau. Rhaid imi ddweud nad oeddwn i ddim yn siŵr o gwbl wrth wneud hynny. Er gwaetha’r profion, roedd yn dal yn hylif iawn. Ond cariais i ymlaen, cau’r potiau a’u troi ben i waered i greu vacuum. Y  bore wedyn, roedd y cwbwl wedi setio’n deidi. Ac yn flasus.

 

 

 

 

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 6, 2016

Chwyldro a Dim Llai! ?

Mae Sbaen o hyd heb lywodraeth. Methiant fu ymdrech Pedro Sanchez a’r PSOE i ennill pleidleisiau mwyafrif yr aelodau seneddol, er gwaethaf, a hefyd oherwydd, ei gytundeb gydag un o’r pleidiau newydd, Ciudadanos. Roedd ceidwadwyr y PP wrth gwrs yn ei erbyn, ond beth am y gweddill. Beth am Podemos?

Mae Podemos yn blaid ar y chwith, sy’n ymladd yn erbyn polisiau llymder ac yn cefnogi hawl cenhedloedd llai y penrhyn Iberaidd, yn bennaf Catalwnia a Gwlad y Basg, i benderfynu a ydyn nhw am aros yn rhan o Sbaen o dan y drefn bresennol. Byddai’r cyntaf, sydd yn cynnwys atal y llygredd sydd yn nwfn ym mhob haen o ddemocratiaeth Sbaen, yn chwyldroi’r norm yn yr un ffordd ag yr oedd Syriza yng ngwlad Groeg yn ei geisio. Cyn i bobl a busnesau mawr Ewrop rhoi stop arno. A byddai’r ail yn amlwg yn bygwth y drefn yn yr un modd ag y gwnaeth refferendwm yr Alban.

Ac eto roedd Podemos yn barod i gydweithio â’r PSOE (‘Llafur Newydd’, ond yn trio newid). Nes i’r blaid fawr ddewis Ciudadanos yn brif bartner. Mae’r C’s, fel mae’r enw yn ymddangos yng nghyfryngau Sbaeneg, yn erbyn llygredd – Da!. Ond fe gafodd y blaid ei sefydlu er mwyn cadw Sbaen yn uned, yn erbyn unrhyw fath o refferendwm ar annibyniaeth – Drwg! Yn nhermau Prydain, maen nhw’n cymryd sêt y Libdems, a ‘r unig reswm wnaeth y C’s ddim dod i gytundeb gyda’r PP reit ar ddechrau’r broses, dybiwn i,  yw bod cymaint o enwogion y PP wrthi’n ymddangos o flaen eu gwell ar gyhuddiadau o lygredd.

Doedd y PSOE a’r C’s gyda’i gilydd ddim yn ddigon i ennill: y disgwyl oeddy byddai’r pleidiau o Gatalwnia a Gwlad y Basg yn erbyn, ond gobaith Sanchez oedd y byddai Podemos a rhywrai eraill o leiaf yn atal eu pleidlais. Hynny yw, y byddai Podemos yn dewis cefnogi, ar raddfa isel iawn, llywodraeth a allai gyflawni rhai o’r diwygiadau sydd eu hangen.

Ond na. Yn erbyn aeth pleidleisiau Podemos. Nawr, dwi ddim yn adnabod neb o fewn cylchoedd calon Podemos. Pleidleisiodd nifer o’m cyfeillion iddyn nhw, a nawr mae rhwyg rhwng y rhai sy’n cytuno â’r ‘Na’ a’r rhai sy’n meddwl ei bod hi’n well cael llywodraeth sydd ddim yn PP. Ond y ffaith yw nad ydym yn gwybod eto a yw Podemos yn sefyll yn gadarn gan feddwl y bydd yn ennill mwy o seddi pan ddaw’r etholiad nesaf (mis Mehefin, os na bydd llywodraeth o fewn deufis) – ac felly mewn gwell sefyllfa i hawlio clymblaid ar ei thermau ei hunan; neu’n dal i chwarae pocer tymor-byr ac yn aros i Sanchez godi’t ffôn?

Does dim y grym gan Podemos i chwyldroi’r drefn, ac oherwydd safiad rhai o arweinwyr rhanbarthol y PSOE yn erbyn refferenda, does gan Sanchez ddim y grym i ddod i gytundeb â nhw. Ond a oes digon o ystwythder yn rhywle i alluogi ffurfio llywodraeth?

Am fwy ar y gwahaniaeth rhwng chwyldroi a diwygio, gweler erthygl Gareth Miles fan hyn

 

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Mawrth 1, 2016

Dygŵyl Dewi

gan ddymuno diwrnod llawen i bawb

 

P1190241

P1190202

Cyhoeddwyd gan: cathasturias | Chwefror 26, 2016

Syrcas

Ddydd Mawrth nesaf, drannoeth Dydd Gŵyl Dewi, bydd senedd Sbaen yn pleidleisio ie neu nage i ymgais arweinydd y PSOE, Pedro Sanchez, i fod yn brif weinidog.

Mae e wedi llwyddo i ddod i gytundeb gydag un o’r pleidiau newydd, Ciudadanos, fydd yn ei gefnogi gyda’i 40 aelod. Dyw 5 pwynt y gytundeb ddim yn syrpreis i neb, ond ar ben y rhestr mae ‘cyfyngu ar fraint cyfreithiol gwleidyddion i ddianc rhag eu herlyn yn y llysoedd. O feddwl faint o gyn-aelodau y Cortes, seneddau rhanbarthol a chyngorau dinesig sydd yn awr yn wynebu’r barnwyr, mae hyn yn bwysig ac yn debyg o fod yn boblogaidd.

Bydd aelodau’r PSOE (mae’r S yn dal i sefyll am sosialaidd) yn pleidleisio yfory, arlein, yn ateb cwestiwn agored iawn: ‘wyt ti’n cefnogi’r cytundebau hyn er mwyn ffurfio llywodraeth blaengar a diwygiol?’ Mae Sanchez ei hun wedi disgrifio’r fformiwla PSOE/Ciudadanos fel cytundeb rhwng y chwith-ganol a’r dde-ganol.

Ei nôd yw peri i Podemos, y blaid newydd arall, ymddangos yn debyg i’r PP, y ceidwadwyr oedd mewn grym cyn yr etholiad.  Eu peintio nhw fel y rhai sydd wedi ymwrthod â synnwyr cyffredin y canol. Mae sawl pwynt y dylwn i wneud fan hyn. Tra’r oedd Podemos wrth ford y trafod, roedden nhw’n pwyso am fwy o faterion ar y rhestr, yn enwedig newidiadau yn rheolau’r farchnad waith er mwyn rhoi mwy o siawns i bobl gael swydd llawn amser a thymor hir.

Maen nhw hefyd – neu mae eu pleidiau cyfatebol yng Nghatalwnia a Gwlad y Basg – yn cefnogi symud tuag at fwy o ymreolaeth yn y tiroedd hynny. Fe gafodd Ciudadanos, ar y llaw arall, ei sefydlu er mwyn gwrthwynebu hynny.

Ond mae’r penderfyniad nesaf yn un anodd i Podemos. Cefnogi Sanchez yn y bleidlais er mwyn cael gwared â’r PP? Dwi ddim yn eu gweld nhw’n pleidleisio’n ei erbyn. Ond petaen nhw’n atal eu pleidlais, a’r PP yn sefyll yn gadarn yn erbyn Sanchez, ni fyddai ganddo ddigon o bleidleisiau i ennill. Y tebygrwydd yw y byddai etholiad cyffredinol newydd yn cael ei gynnal.

Yn bersonol, fedra’i ddim gweld Podemos yn rhoi cysur i’r PP. Ond maen nhw’n wynebu’r penderfyniad sydd yn codi o reidrwydd i bleidiau’r chwith:  chwyldro neu ddiwygio?  Does gyda nhw ddim digon o gefnogaeth eto i ennill drwy chwyldro, hyd yn oed petai Brwsel yn caniatau hynny. Efallai taw’r peth gorau yw cefnogi ffurfio llywodraeth, heb fod yn rhan ohoni, ac yna gweithredu fesul pwnc a mesur.

 

 

Older Posts »

Categorïau

Dilyn

Derbyn pob cofnod newydd yn syth i'ch Blwch Derbyn.